Po wyrokach TSUE sądy w Polsce masowo unieważniają umowy frankowe. Jednak sam wyrok nie gwarantuje automatycznego odzyskania pieniędzy. Banki, mimo przegranych spraw, często opóźniają wypłatę zasądzonych środków. Wówczas niezbędny staje się komornik – jedyny organ zdolny wyegzekwować wykonanie orzeczenia od instytucji finansowej. Procedura przymusowego ściągnięcia należności wymaga uzyskania klauzuli wykonalności na wyroku. Dopiero z takim tytułem wykonawczym można złożyć wniosek o wszczęcie egzekucji komorniczej. Koszty postępowania egzekucyjnego ponosi dłużnik – w tym wypadku bank.
Dlaczego w sprawach frankowych dochodzi do egzekucji komorniczej?
Samo unieważnienie umowy kredytu nie oznacza automatycznego przelewu na konto kredytobiorcy. Pomimo obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, w praktyce niektóre banki opóźniają jego wykonanie. Ich strategia polega na próbie przeciągnięcia sprawy w czasie, w tym uzależnieniu realizacji wyroku od zwrotu przez kredytobiorcę wypłaconego kapitału. Banki liczą, że część klientów zrezygnuje z dalszych działań lub zdecyduje się na niekorzystne porozumienie.
Postępowanie egzekucyjne staje się konieczne w sytuacji, gdy kredytobiorca wygrał sprawę w sądzie, ale bank uchyla się od dobrowolnego zwrotu zasądzonych środków, kwestionując roszczenia na każdym możliwym etapie.
Kiedy konieczna jest interwencja komornika w sprawie kredytu frankowego?
Orzeczenie sądu w sprawie kredytu we frankach oznacza obowiązek jego wykonania – jeśli bank go nie realizuje, masz pełne prawo skierować sprawę do komornika. Aby to zrobić, musisz dysponować dokumentem tytułu wykonawczego, czyli odpisem wyroku z klauzulą wykonalności. Klauzulę nadaje co do zasady sąd pierwszej instancji, w którym sprawa się toczyła. Od pierwszego wniosku o wydanie odpisu wyroku z klauzulą nie pobiera się opłaty sądowej. Koszt na tym etapie wynosi 0 zł.
Jak wszcząć postępowanie egzekucyjne po wygranej z bankiem?
Jeżeli bank zwleka z realizacją orzeczenia, należy niezwłocznie podjąć stosowne kroki. Pierwszym krokiem jest uzyskanie klauzuli wykonalności. Sąd nadaje ją na wniosek kredytobiorcy, potwierdzając tym samym prawomocność i wykonalność wyroku. Do złożenia wniosku o wszczęcie egzekucji potrzebny jest tytuł wykonawczy – odpis wyroku opatrzony tą klauzulą. Sam wniosek egzekucyjny jest bezpłatny, choć komornik może wezwać do wpłacenia niewielkiej zaliczki na poczet wydatków.
Wybór komornika i złożenie wniosku
Od 2019 r. obowiązuje zasada rewirowości, dlatego właściwym do prowadzenia egzekucji jest co do zasady komornik działający w rewirze siedziby banku będącego dłużnikiem. Wierzyciel może jednak skorzystać z prawa wyboru komornika na podstawie art. 10 ust. 3 ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych, składając stosowne oświadczenie wraz z wnioskiem egzekucyjnym. Pozwala to skierować sprawę do komornika działającego w całej apelacji warszawskiej.
We wniosku o prowadzenie postępowania egzekucyjnego należy wskazać sposób egzekucji. W przypadku instytucji finansowej najskuteczniejsza jest egzekucja z rachunku bankowego – daje wysokie prawdopodobieństwo szybkiego i sprawnego odzyskania środków.
Banki frankowe z siedzibą w apelacji warszawskiej
Komornik działający w apelacji warszawskiej może prowadzić egzekucję wobec wszystkich banków mających siedzibę na jej terenie. Do najczęściej spotykanych w sprawach frankowych należą: PKO BP, mBank, Bank Millennium, Santander Bank Polska, BNP Paribas Bank Polska, Bank Pekao, BOŚ Bank, Alior Bank, Bank Pocztowy, Bank Handlowy (Citi Handlowy) oraz Raiffeisen Bank International AG Oddział w Polsce.
Raiffeisen Bank International AG Oddział w Polsce ma siedzibę w rewirze Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Północ, co oznacza, że egzekucja wobec tego banku prowadzona jest przez komornika właściwego dla tego rewiru bez konieczności składania oświadczenia o wyborze komornika.
Przebieg egzekucji – co może zająć komornik?
Po złożeniu wniosku komornik w sprawie frankowej ustala majątek dłużnika (banku) i kieruje zajęcie do wybranych składników. Egzekucja z udziałem banku prowadzącego czynną działalność jest z dużą dozą prawdopodobieństwa sprawna i skuteczna – najszybszym sposobem jest zajęcie depozytów bankowych. Wszelkie koszty egzekucji ponosi dłużnik, czyli bank.
Rozliczenie z bankiem i wykreślenie hipoteki po unieważnieniu umowy
Samo orzeczenie sądu nie zamyka jeszcze rozliczeń między kredytobiorcą a bankiem. Unieważnienie umowy kredytowej oznacza, że umowa od początku była nieważna, a strony powinny rozliczyć się ze wszystkiego, co sobie wzajemnie świadczyły. Bank musi zwrócić kredytobiorcy wpłacone raty, a kredytobiorca – oddać kwotę, którą otrzymał na początku, bez dodatkowych opłat i odsetek.
W praktyce rozliczenie wzajemnych świadczeń odbywa się najczęściej na podstawie teorii dwóch kondykcji, potwierdzonej uchwałą Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r. Polega ona na tym, że każda ze stron ma własne, odrębne roszczenie o zwrot spełnionego świadczenia. Zazwyczaj jedna ze stron składa oświadczenie o potrąceniu wzajemnych świadczeń, co pozwala na kompensację kwot.
Co zrobić, gdy bank nie wykonuje wyroku unieważniającego kredyt frankowy?
Jeśli bank uchyla się od wykonania orzeczenia, konieczne może być postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z art. 809 k.p.c. komornik frankowy prowadzi czynności na wniosek wierzyciela, do którego dołącza tytuł wykonawczy – orzeczenie z klauzulą wykonalności. Przed złożeniem wniosku warto wysłać bankowi pisemne wezwanie do zapłaty z wyznaczeniem 7-14 dniowego terminu – dokument ten przyda się jako dowód opieszałości. Częstym błędem proceduralnym kredytobiorców jest zwlekanie z wnioskiem egzekucyjnym – każdy miesiąc opóźnienia daje bankowi dodatkowy czas na podnoszenie zarzutów.
Wykreślenie hipoteki po unieważnieniu umowy kredytu
Unieważnienie umowy nie powoduje automatycznego wykreślenia hipoteki z księgi wieczystej. Aby tego dokonać, należy złożyć wniosek o wykreślenie hipoteki w dziale IV księgi wieczystej. Potrzebny jest do tego list mazalny (zgoda banku) albo odpis orzeczenia z klauzulą prawomocności. Wniosek składa się na formularzu KW-WPIS i podlega opłacie 100 zł. Gdy bank odmawia wydania listu mazalnego, konieczny jest odrębny wniosek do sądu wieczystoksięgowego oparty na sentencji wyroku. Czas oczekiwania na wykreślenie hipoteki wynosi od 1 do 8 miesięcy, w zależności od obciążenia sądu.
Jak przyspieszyć egzekucję frankową?
Kredytobiorca może samodzielnie zwiększyć skuteczność postępowania egzekucyjnego, podejmując kilka konkretnych działań.
Monitorowanie postępów egzekucji. Regularny kontakt z kancelarią komorniczą pozwala na bieżąco śledzić stan postępowania, w tym zajęcie rachunków i blokadę środków.
Kompletność dokumentacji. Kompletna dokumentacja, w tym oryginał tytułu wykonawczego, przyspiesza całe postępowanie.
Terminowe reagowanie na wezwania. Terminowe odpowiadanie na pisma komornika pozwala uniknąć formalnych przestojów w postępowaniu.
Kontrola wpływów na rachunek. Kontrola wpływów na rachunek pozwala szybko wykryć ewentualne działania banku utrudniające egzekucję.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy potrzebuję komornika do egzekucji wyroku w sprawie kredytu frankowego?
Jeżeli instytucja zwleka z wypłatą zasądzonych kwot, jedynym wyjściem pozostaje wniosek do komornika. Brak dobrowolnego rozliczenia jest dla banku niekorzystny finansowo – kredytobiorca może wystąpić o nadanie klauzuli wykonalności, a następnie złożyć wniosek egzekucyjny.
Co zrobić, gdy bank nie wykonuje wyroku?
Należy niezwłocznie złożyć wniosek egzekucyjny wraz z tytułem wykonawczym. Egzekucja sądowa przeciwko bankowi jest skuteczna. Procedura trwa zazwyczaj od dwóch do ośmiu tygodni. Odsetki ustawowe za opóźnienie narastają na korzyść kredytobiorcy.
Ile czasu trwa postępowanie egzekucyjne komornika w sprawach frankowiczów?
Egzekucja przeciwko bankowi trwa zazwyczaj od dwóch do ośmiu tygodni. Banki jako instytucje regulowane dysponują płynnymi środkami na rachunkach, dlatego zajęcie wierzytelności przebiega szybciej niż w standardowych sprawach. Opóźnienia zdarzają się, gdy bank składa zażalenia lub wnioski o zawieszenie – wtedy postępowanie może wydłużyć się do kilku miesięcy.
Czy mogę odzyskać odsetki od nadpłat kredytu frankowego?
Tak. Jeżeli wyrok sądu obejmuje roszczenia o odsetki ustawowe za opóźnienie, komornik może je wyegzekwować wraz z należnością główną. Odsetki narastają od dnia wskazanego w wyroku, dlatego im dłużej bank zwleka z wypłatą, tym wyższa kwota ostatecznie przypada wierzycielowi.
Informacje o właściwości komornika
Egzekucję przeciwko bankom mającym siedzibę na terenie apelacji warszawskiej prowadzą komornicy działający w tej apelacji. Raiffeisen Bank International AG Oddział w Polsce ma siedzibę w rewirze Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Pragi-Północ. Kancelaria Komornicza nr XXIX w Warszawie przyjmuje wnioski egzekucyjne w godzinach pracy kancelarii: poniedziałek – piątek 8:30-15:30, interesanci przyjmowani są we wtorki w godz. 10:00-15:00.